İletişimISSN:e-ISSN: 3023-5693
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
AnasayfaAmaç ve KapsamHakkındaYazarlar için RehberMakale GönderSon SayıArşivİletişim

YİYECEK İÇECEK İŞLETME YÖNETİCİLERİNİN GASTRONOMİ 4.0 UYGULAMARINA YÖNELİK GÖRÜŞLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yılmaz Seçim,AYŞE AFYONCU,Rıdvan Solmaz

  • Yılmaz Seçim: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
  • AYŞE AFYONCU: MERSİN ÜNİVERSİTESİ
  • Rıdvan Solmaz: Şırnak Üniversitesi
  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 4
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 61-79
Gastronomi 4.0, yiyeceğin toplanmasından sunulmasına kadar olan süreçte insan enerjisi ve emeği kullanılarak yapılan işlerin, farklı görev ve yetkinlikteki cihaz veya robotlarla yapılmasına verilen isimdir. Yiyecek içecek işletmelerinde bazı gastronomi 4.0 uygulamaları yer almaya başlasa da çoğunda henüz bu uygulamalar kullanılmamaktadır ve işletme yöneticileri bu uygulamalar hakkında bilgi sahibi değildir. Çalışmada işletme yöneticilerinin gastronomi 4.0 uygulamalarına bakış açısından yola çıkılarak, bu uygulamalarının işletme açısından avantaj ve dezavantajlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Araştırma deseni fenomenoloji (olgu bilim) desenidir. Çalışmada amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır ve 10 farklı yiyecek içecek işletmesinin yöneticileri ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak raporlanmıştır. Katılımcıların çoğunun gastronomi 4.0 uygulamalarının işletmeye dezavantaj sağlayacağını düşündükleri görülmektedir. Teknolojik cihazların maliyetinin yüksek olması, arıza oluşturma ihtimali karşısında hemen müdahale edilemeyeceğinin düşünülmesi, robot garsonların samimiyetsiz bir ortam oluşturacağının düşünülmesi, siber güvenlik sorunları, insanlar robot garsonları yönetebilecek teknik bilgiye sahip olmadığı için robot-insan ilişkilerinde entegrasyon sorunu, robot şeflerin yiyeceklerin lezzetini olumsuz yönde etkileyeceği, robot şef veya garsonların müşterilerinin taleplerini oluştururken esnek davranamayacağı ve özel siparişleri hazırlayamayacağı düşüncesi gastronomi 4.0 uygulamalarını kullanmaya yönelik endişeler olarak belirtilmektedir. Avantaj olarak görülen konular ise genelinin kullandığı QR menü ve online sipariş sisteminin işletmeye kolaylık sağlaması, robot şef ve garsonların çalıştığı işletmelerin müşteride işletmeyi ziyaret etme isteği doğuracağı ve bu deneyimin müşteriye zevk vereceğini düşünmeleri, pratik ve standart ürün çıkarabilen robotların işletmeyi hızlandırması ve kara geçireceğinin düşünülmesi gibi faktörlerdir. Ancak genel olarak işletme yöneticileri, işletmelerinin düzenini değiştirecek gastronomi 4.0 uygulamalarını riskli görmektedir. Bu yüzden riskleri en aza indirmek için Gastronomi 4.0 uygulamalarına öncelikle turistik bölgelerde bulunan fast food restoranlarında yer verilebilir. Robot üretimi yapan firmaların işletme yöneticilerine uzun dönemde kar-zarar raporu sunması işletme yöneticilerinin daha bilinçli bir şekilde karar vermesine yardımcı olabilir. Gastronomi eğitimi veren kurumların müfredatlarına teknoloji odaklı dersler eklenmesi konusunda öneriler geliştirilebilir.
Atıf yapmak için : Secim, Y., Afyoncu, A., & Solmaz, R. (2025). Yiyecek içecek işletme yöneticilerinin gastronomi 4.0 uygulamalarına yönelik görüşlerin değerlendirilmesi. NEUGastro, 4(1), 61-79. https://doi.org/10.54497/neugastro.2025.15

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
NeuGastro
2025, Cilt4, Sayı1
E-ISSN: 3023-5693
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Aktepe, B., ve Demirci, B. (2022). Gastronomi ve Dijitalleşme. ‘’Erol, E.’’(Editör); Gastronomi Eğilimleri, (ss.24-35). Ankara Detay Yayıncılık
  2. Aydın, Ş., ve Çakır, M. U. (2022). Gastronomi ve Dijitalleşme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2143-2159.
  3. Creswell, J. W. (2013). Nitel AraştırmaYöntemleri- Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni, Siyasal Kitabevi.
  4. Creswell, J. W. (2016). Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları. Eğiten Kitap.
  5. Çağman, S. B., ve Kalaycı, D. B. (2023). Günümüzün Yeni Gerçekleri: Sanal Gerçeklik Teknolojileri ve Gastronomi (New Realities of Today: Virtual Reality Technologies and Gastronomy). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(1), 161-179.
  6. Çelik, Z., ve Aydın, İ. (2022). The Effect of Using Robot Waiters in Restaurants on Consumers' Behavioral Intentions. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(1), 317-336.
  7. Çıtak, B. (2023). Yeni Restoran Konsepti: Sanal Gerçeklik ve Artırılmış Gerçeklik Deneyimi Sunan Restoranlar. ‘’Gündüz, C.’’ (Editör); Seyahat, Konaklama, Rehberlik ve Gastronomide Teknolojik Trendler ve Yenilikçi Uygulamalar, (ss.277-290). Ankara Detay Yayıncılık
  8. Davutoğlu, N. A., ve Yıldız, E. (2020). Turizm 4.0’dan Gastronomi 4.0’a Giden Yolda: Geleceğin Restoranlari ve Yönetimi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(109), 301-318.
  9. Doğan, M., ve Doğan, M., (2023). Yiyecek ve İçecek Sektöründe Endüstri 4.0 Uygulamaları: Gastronomi 4.0 [Tam Metin Bildiri]. 11. Uluslararası Mardin Artuklu Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Mardin. 13-15 Aralık 2023.
  10. Doğan, M., ve Gençer, K. (2023). Konaklama İşletmelerinde Robotların Kullanımı Hakkında Çalışanların Algıları: Bursa Örneği. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6(1), 17-25.
  11. Duman, M. Ç., ve Akdemir, B. (2021). İşletmelerin Endüstri 4.0 Teknolojileri Kullanım Düzeyinin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 923-940.
  12. Durum, S. (2022). Restoran İşletmelerinde Dijitalleşme Kavramı: Ankara’da Deniz Ürünleri Restoranlarına Yönelik Bir Araştırma (Master's thesis, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
  13. Dönmez, Ö. Ç., ve Sevim, B. Geleceğin Gastronomi Uzmanları Ve Yiyecek-İçecekleri Üzerine Bir Bakış. Turizm Ve Destinasyon Araştırmaları, 175.
  14. Erbil, K. (2023). Gastronomide Dijitalleşme, IoT Uygulamalarının Kullanılması ve Gastroteknolojinin Kavramsal Çerçevede İncelenmesi. Journal of Tourism Research Institue, 4(1), 39-47.
  15. Fuste- Forne, F. (2021). Robot Chefs in Gastronomy Tourism: What’s on the Menu?. Tourism Management Perspectives, 37, 100774.
  16. Güner, D., ve Aydoğdu, A. (2022). Gastronomi Alanındaki Teknolojik Gelişmelere Yönelik Bir Değerlendirme: Dijital Gastronomi. Aydın Gastronomy, 6(1), 17-28.
  17. Güneş, E., Bayram, Ş. B., Özkan, M., & Nizamlıoğlu, H. F. (2018). Gastronomy Four zero (4.0). International Journal of Environmental Pollution and Environmental Modelling, 1(3), 77-84.
  18. Huang, D., Jin, X., Huang, J., & Kong, S. (2023). Tourist Acceptance of Robot Chefs in Gastronomy Experiences: A Behavioural Reasoning Perspective. Tourism Management Perspectives, 48, 101172.
  19.  İbiş, S. (2022). Gastronomi ve İnovasyon İlişkisi Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 288-298.
  20. Karakan, H. İ., (2022), Gastronomi 4.0. ‘’Erdem, A., Barakazı, M., Göktaş, L. S.,(Editörler): GastroTeknoloji (ss. 217-230). Ankara Detay Yayıncılık
  21. Kavak, S., ve Pekerşen, Y. Restoran Endüstrisinde Yükselen Trend: Bulut Mutfak Konsepti. Turizm ve Destinasyon Araştırmaları, 153.
  22. Keskin, E., ve Sezen, N. (2021). Gastronomi 4.0 Üzerine Kavramsal Bir Araştırma. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 5(2), 177-198.
  23. Keşkekci, D., ve Gençer, K. (2023). Yiyecek İçecek İşletmelerinde Dijital Dönüşüm. Journal of Travel and Tourism Research, 22(22), 116-130
  24. Konak, S. (2023) Yiyecek İçecek Sektöründe Robotik Uygulamalar. ‘’Ünal, A., Çelen, O., Karaçar, E., ve Çilesiz, E.’’ (Editörler); Turizm Ve Destinasyon Araştirmalari IV, (ss. 83-90). Çanakkale Paradigma Akademi Yayınları
  25. Kurt, D., ve Bozoklu, Ü. (2019). Robot Ekonomisinin Yükselişi. Sosyal Bilimler Metinleri, 2019(1), 25-47.
  26. Kızıltaş, M. Ç. (2024). Endüstri 4.0’ın Gastronomi Sektörüne Yansımaları (Reflections of Industry 4.0 on the Gastronomy Sector). Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 7(3), 779-790.
  27. Kültür, S. (2022). Gastronomi ve İnovasyon İlişkisi Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 288-298
  28. Özgürel, G. (2021). Turizmde Robotlaşma: Yiyecek-İçecek Sektöründe Robot Şefler ve Robot Garsonlar. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1849-1882.
  29. Öztürk, H. M. (2020). Teknolojik Gelişmeler ve Gastronomi Alanına Yansımaları: Gastronomi 4.0. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 222-239.
  30. Süzer, Ö., Uçuk, C., Doğdubay, M., ve Dinç, Y. (2021). Endüstri 4.0’ın Yiyecek İçecek Endüstrisine Bir Yansıması Olarak Bulut Mutfaklar (Kavramsal Bir Analiz). Journal of Tourism and Gastronomy Studies 9(2), 975-989
  31. Şahin, H., ve Hamarat, H. (2023). Yeni Nesil Gastronomi Deneyimleri Dijital Teknolojilerin Gastronomi Sektöründe Kullanımı ve İnovasyonları ‘’Gündüz, C’’’ (Editör); Turizmde Güncel Gelişmeler (ss. 184- 194). Konya Eğitim Yayınevi
  32. Tarınç, A., ve Ülken, H. (2021). Covid-19 Sonrası Gelişen Mutfak Akımı: Bulut Mutfak. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel (Online), 4(2), 321-328.
  33. Taş, D., & Olum, E. (2020). Yiyecek- İçecek Sektöründe Sürdürülebilirlik ve Yenilikçi Yaklaşımlar. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 3082-3098.
  34. Taş, D., ve Olum, E. (2020). Yiyecek-Içecek Sektöründe Sürdürülebilirlik ve Yenilikçi Yaklaşımlar. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 3082-3098.
  35. Uzan, Ş. B., ve Sevimli, Y. (2020). Gastronomideki Robotik Uygulamalar ve Yapay Zekâ. Tourism and Recreation, 2(2), 46-58.
  36. Yerden, N. K., Değerli, B., Uydacı, M., ve Tuncay, İ. E. (2020). Deneyimsel Pazarlamada Gastronomi Turizmi Açısından Artırılmış Gerçeklik Uygulaması Kullanımının Deneyim Değeri Üzerine Etkisi: Artırılmış Gerçeklik Menü Uygulaması Üzerine Bir Araştırma. Beykoz Akademi Dergisi, 8(1), 174-193.
  37. Yıldırım, H., ve Yıldırım, Y. (2022). Digital Gastronomy and the Tables of Future. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(15), 1-14.
  38. Yıldız, E., ve Davutoğlu, N. A. (2020). Turizm 4.0'dan Gastronomi 4.0' a Giden Yolda: Geleceğin Restoranları Ve Yönetimi. The Journal of Academic Social Science, 8(109), 301-318.