İnsanoğlu yaratılıştan getirdiği kutsallık inancını, kutsal saydığı varlıkları sözlü gelenek içerisinde dile getirerek nesilden nesile mitoslar yoluyla aktararak kültürün temel unsuru olan inançları bazen sembollerle bazen de ritüellerle ifade ederek hayatın devamı açısından inanç kültürü meydana getirmiştir. Modernleşmenin getirdiği yeni anlayışlarla birlikte toplumsal geleneksel dini anlayış daha rasyonel bir dini anlayışa evrilerek dini yaşayışı yok etmenin eşiğine getirmiştir. Geleneksel toplumdan modern topluma geçiş süreçleri ile bu inançlarda zayıflama görülmüş ya da toplumsal anlamını kaybetmiştir. Bu doğrultuda, Sarıveliler ilçesinin tarihini, coğrafi yapısını ve halk kültürünü Din Fenomenolojisi perspektifinden ele alarak sağlam bir teorik çerçeve oluşturmak çalışmanın temelini teşkil etmektedir. Başka bir ifade ile bu çalışma, bölgenin coğrafi ve tarihi yapısını göz önünde bulundurularak, Sarıveliler'in halk inançlarını açıklamayı amaçlamaktadır. 3644 sayılı yasa ile 27 Mayıs 1990’da ilçe statüsü kazanan Sarıveliler, on sekiz mahalle, yedi köy ve bir beldeye sahip olup, bu yerleşim birimlerinin birbirlerine yakınlığı dikkat çekmektedir. Coğrafi konumu itibariyle, Sarıveliler Torosların yamaçlarında, ortalama yüksekliği 1500 ile 1650 metre arasında değişen bir bölgede kurulmuştur. Din Fenomenolojisi perspektifinden yaklaşarak, ilçenin halk inançlarını ve kültürel pratiklerini incelemeyi amaçlayan bu çalışmada, bölgedeki geleneksel ritüeller, törenler, dualar ve mitler ele alınmaktadır. Ayrıca, yerel halkın doğa ve maneviyat arasındaki ilişkiyi nasıl algıladığı ve nasıl ifade ettiği üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda, Sarıveliler’in dinî ve kültürel mirasının nasıl şekillendiğini ve günümüzde nasıl yaşatıldığını anlamak için bölgedeki insanların inanç sistemlerine ve geleneklerine odaklanılmaktadır. Böylelikle, ilçenin dinî ve kültürel çeşitliliği anlaşılarak, bölgenin kültürel kimliğine derinlemesine bir bakış sunulmaktadır. Sarıveliler’in unutulmaya yüz tutmuş halk inançlarını kayıt altına almak çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır.
Atıf yapmak için : Kaynak, İ. H., & Uslu, S. (2024). Din fenomenolojisi perspektifinden halk inançları: Sarıveliler örneği. NEÜGastro, 3(1), 15-28. https://doi.org/10.54497/neugastro.2024.2
Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.
Ağaç, S., Menekşe, S. (2015). Hayat Ağacı Sembolizmi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), (1), 1-14.
Ağaoğlu, Z. E. (2009). Dini Ziyaret Yerleri ve Halk İnanışları Açısından Kızılcahamam Çamlıdere. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi.
Ateş, Ş.Ö. (2012). Yakındoğu Demirçağ Uygarlıklarında Hayat Ağacı İnancı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dicle Üniversitesi.
Bayram, C. ( 2016). Karamanoğulları Tarihi. Gece Kitaplığı, Ankara.
Bıçak, A. ( 2012). Evren Tasavvuru. Dergâh Yayınları, İstanbul.
Çankal, S. (2021). Türkiye’de Dini Gruplarda Doğu-Batı Karşıtlığı: Dergiler Üzerine Bir İnceleme. Necmettin Erbakan Üniversitesi Medeniyet ve Toplum Dergisi, 5(2), 141-163.
Çevik, M. (2007). Kutsal’ın Anlam Alanı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (13), 131-133.
Çiftçioğlu, İ. (2001). Ermenek’te Emir Musa Bey Medresesi (Tol Medrese) ve Vakfiyesi. İlmi Araştırmalar, (12), 73-82.
Cox, L,J. (2004). Kutsalı İfade Etmek, Din Fenomenolojisine Giriş, Çev. Fuat Aydın, İstanbul.
Dağcı, T. (2022). Ermenek ve Sarıveliler Yöresinde Halk İnanışları, Ermenek Tarihi ve Kültürü Üzerine İncelemeler içinde, M. Ali Kapar (ed.). Palet Yayınları, Konya.
Demirci, K. (2002). Kutsiyet Maddesi TDV. İslam Ansiklopedisi, C.26, s.496, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara.
Denker, A. C, Davran, B. (1973). Grosses Deutsch-Türkisches Wörterbuch,Kanaat Kitabevi, İstanbul.
Doğanay, O., Karauğuz, H., Kunt, M. (2005). Pharax (Fariske), Çizgi Kitabevi, Konya.
Drodowski, G., Grebe P. (1963). Etymology,Herkunftswörterbuch der deutschen Wörterbuch. Dudenverlag, Mannheim.
Eliade, M. (1991). Kutsal ve Din Dışı (Çev. Mehmet Ali Kılıçbay). Gece Yayınları, Ankara.
Ertaş, M. (1970). Tekerleğin Değmediği Yer. Doğuş Matbaası, Konya. Gök, B. (2022). XVI. Yüzyılda Ermenek’te Eğitim ve Öğretim Müesseseleri, Ermenek Tarihi ve Kültürü Üzerine İncelemeler içinde, M. Ali Kapar (ed.). Palet Yayınları, Konya.
Gülpınarlı, A. (2004). Tasavvuftan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri. İnkılap Kitabevi, İstanbul.
Gündüz, Ş. (1998). Din ve İnanç Sözlüğü. Vadi Yayınları, Ankara.
Harman, Ö. F. (1996), “Hac” Maddesi. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 14 / 382-386, İstanbul.
Heiler, F. (1961). Erscheinungsformen und Wesen der Religion. W.Kohlhammer Verlag, Stuttgart.
İnce, E. A. (2022). İç Göç Sürecinde Göçmen Toplumun Dinî ve Sosyokültürel Hayatında Meydana Gelen Değişimin İlişkiler Bağlamında İncelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Medeniyet ve Toplum Dergisi (METDER), 6(1). 65-88.
İndirkaş, Z. (2007). Türk Mitosları, İmge Kitabevi, Ankara.
Kaynak, İ. H. (2008). Türk Kültürü, Folkloru ve Mitolojisi. Mesa, Konya.
Kaynak, İ. H. (2016). Dinlerde Kutsal Zaman ve Mekanın Tarihsel Yapısının Fenomenolojik Algısı. S.Ü.
Kaynak, İ. H. (2019). Sarıveliler’in Somut ve Somut Olmayan Kültürel Mirası Üzerine Bir Değerlendirme, içinde Bahar, H., Turgut, M., Küçükballı, F.N. (Ed). (Uluslararası Taşeli Sempozyumu Tarih – Kültür – Turizm). Konya.
Kitabı Mukaddes. (2005). Kitabı Mukaddes Şirketi. İstanbul.
Kumartaşlıoğlu, S. (2014). Türk Kültüründe Ateş ve Ocak İyeleri. Karadeniz Araştırmaları. Güz 2014, Sayı (43): 175-190.
Kur’an-ı Kerim. (2019). Diyanet Yayınları.
Kuşçu, E. (2011). Kutsal Kavramını Yeniden Düşünmek: Mana Modelinden, Düzen Nosyonuna Doğru Dilbilimler. Akademik Araştırma Dergisi, C.11(3):167-169.
Küçük, A. (1999). Dinler Tarihi, Ocak Yayınları, Ankara.
Lanczkowski, G. (1990). Einführung in die Religionsphanomenologie, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt.
Lanczkowski, G. (1980). Einführung in die Religionswissenschaft, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt.
Marım, Y. (2022). Dağ Kültü, Eren Kültü ve Ocak Kültünün Günümüze Yansıyan İzleri: Denizli Baharlar ve Beyağacı Örneği. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Araştırma Dergisi, Yaz, 102.
Ochirova, B. (2013). Türk ve Buryat Efsanelerinde Dağ Kültü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi.
Olgunlu, A. C. (2004). Ana Tanrıçadan Hz. Mevlanaya. Panel Medya, İstanbul.
Ögel, B. (1998). Türk Mitolojisi. 1. Cilt. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
Öktem, Ü. (2005). Fenomenoloji ve Edmund Husserl’de Apaçıklık (Evidenz) Problemi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 45,1 (2005) 27-55.
Polat, K. (2017). Kutsal Nesnelerle İlgili Halk İnanışları.(Ed. Durmuş A. vd.). Halk İnanışları, Ankara.
Roux, J. P. (1994). Türklerin ve Moğolların Eski Dini. İşaret, İstanbul.
Schmidt, W. (1935). Usprung Der Gottesidee, Aschendorffsche Verlagsbuchhandlung, Münster.
Schimmel, A. M. (2004). Dinler Tarihi. İstanbul: Kırkambar Kitaplığı.
Schmitz, C. A. (1964). Religionsethnologie,,Akademische Verlagsgesellschaft, Frankfurt, A.Main.
Şenesen, R. O. (2011). Eski Türk Halk Kültüründe Bolluk ve Bereketle İlgili İnanç ve Uygulamalarda Eski Türk Kültür İzleri. Folklor/Edebiyat Dergisi, C.17, S.66.
Tanyu, H. (1973). Dinler Tarihi Araştırmaları (Türklerde Dağ İle İlgili İnanışlar). Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları. Ankara.
Tapur, T. (2008). Sarıveliler İlçesinin (Karaman) Nüfus Coğrafyası. Selçuk Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Edebiyat Dergisi, Sayı: 20, 219-238
Turgut, F. (2017). Tarihsel Süreçte Aile Kurumunun Dönüşümü ve Geleceğine Yönelik Çıkarımlar. Necmettin Erbakan Üniversitesi Medeniyet ve Toplum Dergisi, 1(1), 93-117.
Wahrig, G. (1982). Deutsches Wörterbuch, München: Mosaik Verlag.
Yüksel, H. N. (2019). Sarıveliler Folkloru ve Yörükleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Araştırma Makalesi
PDF Olarak Görüntüle
Anahtar KelimelerDin Fenomenolojisi, Halk İnançları, Halk Kültürü, Sarıveliler, Kültürel Pratikler