arkeolojik bulguların gastronomiye katkısı

Yılmaz Seçim

doi:https://doi.org/10.54497/neugastro.2026.26

Yılmaz Seçim, Sümeyye Türközü

Yıl : 2026
Cilt : 5
Sayı : 1
Sayfa : 62-73

DOI : https://doi.org/10.54497/neugastro.2026.26

Beslenme ihtiyacı, insanlık tarihi boyunca her zaman önemli bir yere sahip olmuştur. İnsanoğlu beslenme ihtiyacını karşılamak için zorlu yaşam şartlarıyla karşı karşıya kalmış ve bunun üstesinden gelebilmek için doğayla mücadele içerisine girmiştir. Leşçi, avcı ve toplayıcı bir dönem süren insanoğlunun Neolitik dönemle birlikte geçiş yaptığı yerleşik hayatta beslenme alışkanlıkları, pişirme teknikleri, depolama yöntemleri ve yaşam biçimleri değişmiştir. Bu değişiklikler mutfak kültürünün oluşumuna önemli katkılar sağlamıştır. İlerleyen dönemlerde pratikleşen ve gelişen insanlar, mutfak kültürünü sistematikleştirmişlerdir. Ayrıca tarımsal faaliyetlerin hayatlarına girmesi ile ticareti öğrenmiş ve yaygınlaştırmışlardır. Ticaretin yaygınlaşması sayesinde beslenme çeşitliliği artmış ve farklı mutfakların kültürlerini öğrenerek kendi kültürlerine entegre etmişlerdir. Bu durum mutfak kültürünün dinamik bir yapıda olduğunu göstermektedir. Çalışmada Paleolitik, Neolitik, Kalkolitik, Erken Tunç ve Hititler Çağı’nın pişirme teknikleri, mutfakta kullanılan araç-gereçleri, depolama yöntemleri, arkeolojik kazılar sayesinde gastronomiye sağladığı katkılar incelenmiştir. İncelenen dönemlerin mutfak yapıları ve beslenme alışkanlıkları karşılaştırılarak benzerlikleri ve farklıkları değerlendirilmiştir. Bu durum gelişim süreçlerini ortaya koymuş ve tarih boyunca yaşanan dönüşümlerin anlaşılmasına katkı sağlamıştır. Dönemlerin göstermiş oldukları gelişimler ve değişimler arkeolojik bulgular üzerinden yorumlanmıştır. Arkeolojik kazılar ile ortaya çıkartılan öğütme taşları, seramik kaplar, ocaklar ve kullanılan kap-kacaklar gastronomi tarihinin gelişim sürecini ortaya koyan önemli bulgulardır. Bu bulgular sayesinde pişirme teknikleri, tarımsal faaliyetler ve gıda muhafaza yöntemleri hakkındaki gelişmeler literatüre katkı sağlayarak geçmiş toplumların mutfak yapılarını ve tekniklerinin yeniden yorumlanmasına katkı sunmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, farklı dönemlerin mutfak kültürlerini ve sergiledikleri dönüşümleri inceleyerek arkeolojik bulguların gastronomiye verdiği önemi değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Atıf yapmak için : Türközü, S., & Seçim, Y. (2026). İlk çağ ve tarih öncesi dönemlerde gastronomi ve arkeoloji ilişkisi. NEUGastro, 5(1), 62-73. https://doi.org/10.54497/neugastro.2026.26

Açıklama : Yazarların hiçbiri, bu makalede bahsedilen herhangi bir ürün, aygıt veya ilaç ile ilgili maddi çıkar ilişkisine sahip değildir. Araştırma, herhangi bir dış organizasyon tarafından desteklenmedi.Yazarlar çalışmanın birincil verilerine tam erişim izni vermek ve derginin talep ettiği takdirde verileri incelemesine izin vermeyi kabul etmektedirler. None of the authors, any product mentioned in this article, does not have a material interest in the device or drug. Research, not supported by any external organization. grant full access to the primary data and, if requested by the magazine they agree to allow the examination of data.

arkeolojik bulguların gastronomiye katkısı, Derleme,
2026, Vol. 5 (1)

Geliş Tarihi : 01.06.2026, Kabul Tarihi : 12.06.2026 , Yayın Tarihi : 26.06.2026