ContactISSN:e-ISSN: 3023-5693
Author Sign-inReviewer Sign-inRegister
TürkçeEnglish
HomeAim and ScopeAboutGuide for AuthorSend ArticleLatest IssueArchiveContact Us

The Place and Importance of Salt in Mevlevi Order

mehmet koru,Yılmaz Seçim

  • mehmet koru: Necmettin Erbakan Üniversitesi
  • Yılmaz Seçim: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
  •  Year : 2024
  •  Vol : 3
  •  Issue : 1
  •  Page : 75-91
Salt is one of the oldest known spices in human history. It has been determined that there is a salt shaker in the ancient city of Çatalhöyük, located in Çumra district of Konya province. Salt, which contains many minerals, has positive and negative contributions to human health. Salt is used for flavoring purposes in meals, salads and many products. Apart from sweetening purposes, it is known to be among the oldest known food preservation methods in the world. Apart from food, salt has some religious meanings. Salt is considered sacred both in true religions and in other religions. This sacred acceptance has contributed to many salt-related rituals becoming a tradition. It is known that in Judaism, apart from Islam, meals start with salt, and this situation is similar to Islam. In addition to religions, sects have developed and implemented many rituals regarding salt. One of these sects is the Mevlevi sect, which dates back 800 years. It is known that there are many rituals about salt in Mevlevi order. One of these rituals in Mevlevi culture is to start and end the meal with salt. This tradition, which is a Mevlevi ritual, is still a practice continued by many people. Based on this ritual, today Hz. It is known that visitors can take/leave salt for abundance in the tomb of Ateşbaz-ı Veli, Mevlana's cook and the first person in the world to have a mausoleum built in his name. Visitors believe that they will find healing and abundance with this salt they buy from the tomb. Many literary, historical and gastronomic studies have been conducted on the subject of salt, and the number of these studies will continue to increase in the future. This study will contribute to studies on salt. Within the scope of the study, 14 people were interviewed. In light of the findings; It has been determined that in Mevlevi order, rituals related to salt continue, and some businesses in Konya even tell their guests about the salt ritual before and after the meal. It has been determined that the rituals performed with salt in different religions are similar to each other.
Cite this Article As : Seçim, Y., & Koru, M. (2024). Mevlevilikte tuzun yeri ve önemi. NEUGastro, 3(1), 75-92. https://doi.org/10.54497/neugastro.2024.6

Conflict of interest : The authors declare that they have no conflict of interest.

This article is published under the CC BY-NC 4.0 license.
NeuGastro
2024, Vol3, Issue1
E-ISSN: 3023-5693
Received : , Accepted : , Published Online :

References

  1. Ağakan, M. A. (1949). Türkçede Mecazlar Sözlüğü. TDK. Ankara. Doğuş Matbaası.
  2. Akbulut, U. (2013). Tuz, Geçmişte Altın Kadar Değerliydi. https://www.uralakbulut.com.tr/wp-content/uploads/2013/07/tuz.pdf.
  3. Akgün, Sevim Demir. (2007). Hz. Peygamber döneminde yemek kültürü. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; Sakarya.
  4. Akmaz, A. (2021). Mevlevilik ve Mevlevi Mutfağındaki Bazı Ritüeller. International Academic Social Resources Journal, 28 (6), 1202-1207.
  5. Algar, H. (2022). Şed. https://islamansiklopedisi.org.tr/sed Erişim Tarihi: 01.06.2022.
  6. Ambrosio, A. F. (2012). Dervişler Tarihi, Antropolojisi; Mistik Yönü. İstanbul: Kabalcı Yayımcılık.
  7. Ankara Olgunlaşma Enstitüsü (2013). Mevlevi Yemekleri Projesi ve Mevlevi Yemekleri Kitabı, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Ankara.
  8. Arbaş, H. (2012). Anasolu Mevleviliğinde Tuz. Tuz Kitabı (Ed. Naskali, E.G ve Şen, M). Kitabevi Yayınları, İstanbul.
  9. Avcı, S. (2012). Ekonomik Coğrafya Açısından Önemli Bir Maden: Tuz. Coğrafya Dergisi, (11), 21-45.
  10. Azsöz, G. (2016). Mevlevihanelerde Matbah-I Şerif. Toros Üniversitesi İisbf Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (5), 31-44.
  11. Bekleyiciler, N. (2014). Ateşbaz-ı Veli. Uğur Tuna Yayınları. İstanbul. https://www.jotags.org/2016/vol4_issue1_article11.pdf
  12. Brısay, K. D. (1981). The Ancient Industry of the Salt-Makers. The Geographical Magazine, 910-916.
  13. Bulut Solak, B. ve Eken, V. (2021). Gastronomi Turizminde Konya Yöresel Yemeklerinin Tarihsel Gelişim Süreci. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 5 (2), 371-383.
  14. Büyükipekci, B. (2019). Gastronomi turizmi açısından Mevlevi mutfağının Konya turizmine katkısı (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Konya.
  15. Caporuscio, J. (2019). What is the Diffence Between Sea Salt and Table Salt? https://www.medicalnewstoday.com/articles/323831 Erişim Tarihi: 29.04.2022.
  16. Coşkun, R., Altunışık, R. ve Yıldırım, E. (2017). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı, 9. Baskı, Sakarya: Sakarya Yayınevi.
  17. Csaki, E. (2001). Türk Kültüründe Ayrıntılar: Tuz. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi (20).
  18. Çetin, M. (2016). Hadislerde" Tuz" un Yeri ve Yaşamsal Dengedeki Rolü. Journal of International Social Research, 9 (43), 2394-2400.
  19. Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2022) İnanışlar/Halk İnanışları. https://corum.ktb.gov.tr/TR58737/inanislarhalkinanclari.html#:~:text=Nazardan%20korunma%20esas%C4%B1na%20dayal%C4%B1%20halk,ki%C5%9Finin%20ba%C5%9F%C4%B1nda%20%C3%BC%C3%A7%20defa%20%C3%A7evrilir. Erişim tarihi: (15.05.2022).
  20. Dardeniz, G. (2022). A Model of Salt Production and Consumption Patterns in Bronze Age Anatolia. European Journal of Archaeology, 1-18.
  21. Demirci, M. (2008). “İnsan Eğitimi Açısından Mevlevi Çilesi”. Mevlâna ve İnsan Sempozyumu; Sempozyum Bildirileri, III. Oturum, İzmir.
  22. Ergin, Z. (1988). Tuzun Üretim Teknolojisi ve İnsan Sağlığındaki Yeri. Bilimsel Madencilik Dergisi, 27 (1), 9-30.
  23. Ertaş, M., Bulut-Solak, B. ve Kılınç, C. Ç. (2017). Konya’da Mevlevi Mutfağı Yiyeceklerinin Gastronomi Turizminde Canlandırılması, Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 1 (1), 52-70.
  24. Esen, R. (2019). Türkiye’de Evlilik Ritüelleri: Niğde Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Niğde: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi.
  25. Ezra. (2022). Ezra,6/9 https://kutsalkitap.info.tr/?q=ezr%206:9
  26. Gölbaş, A., ve Başıbüyük, Z. (2012). Anadolu kültür oluşumunda tuzun rolü. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1 (1), 45-54.
  27. Gölpınarlı, A. (1983) Mevlana’dan Sonra Mevlevilik. İstanbul: İnkılap ve Aka Kitapevleri.
  28. Gündüzöz, G. (2016). Osmanlı Tekke Mutfak Kültürü ve Mecmuâ-i Fevâid. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 20.175-205
  29. Güngörmez, H. (2015). İktisadi Açıdan Bir Faaliyet: Tuzluca Kaya Tuzlası. Coğrafya Dergisi, (30), 26-37.
  30. Güven. S. (2018). ’’Rusya’da Ekmek ve Tuz Geleneği’’ https://medyagunlugu.com/haber/rusyada-ekmek-ve-tuz-gelenegi-43149 Erişim tarihi: (14.05.2022)
  31. Halıcı, N. (2007). Mevlevi Mutfağı, Metro Kültür Yayınları – 1, İstanbul.
  32. Jeong, O., Ryu, S. Y., Zhao, X. F., Jung, M. R., Kim, K. Y., ve Park, Y. K. (2012). Short-term surgical outcomes and operative risks of laparoscopic total gastrectomy (LTG) for gastric carcinoma: experience at a large-volume center. Surgical endoscopy, 26 (12), 3418-3425.
  33. Kara, M. (2006). Doğumunun 800. Yılında Mevlânâ ve Mevlevîlik. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 15 (1), 1-22.
  34. Kaya, Ö. (2020). Hititler´den Günümüze Anadolu’da? Tuz ve Ekmek Hakkı? http://akhisar6eylul.com/kose-yazilari/hititlerden-gunumuze-anadoluda-tuz-ve-ekmek-hakki-65.html?deskmode=1
  35. Koyuncu. (2022). Kaya Tuzu Nedir? Kullanım Alanları ve Alternatifleri Nelerdir? https://www.koyuncutuz.com/kutuphane/kaya-tuzu-nedir-kullanim-alanlari-ve alternatifleri-nelerdir
  36. Kurlansky, M. (2003). Tuz-İnsanlığın Tuzlu Tarihi, (Çev. A. Çakıroğlu), Aykırı Yayıncılık, İstanbul
  37. Küçük, S. (2000). XIX. Asırda Mevlevîlik ve Mevlevîler (Doctoral dissertation), Marmara Universitesi (Turkey)).
  38. Levililer. (2022). Levililer,2/13 https://kutsalkitap.info.tr/?q=lev%202
  39. Madencilik Dergisi. (1974). Tuz Üretim Yöntemleri, Cilt 13, Sayı 5, Ankara, http://www.mining.org.tr/tr/download/article-file/377004
  40. MTA. (2022). Kaya Tuzu. https://www.mta.gov.tr/v3.0/bilgi-merkezi/kaya-tuzu
  41. Püsküllüoğlu, A. (1998). Türkçe deyimler sözlüğü (2. baskı). Ankara: Arkadaş Yayınevi.
  42. Schimmel, A. (2001). İslamın Mistik Boyutları. Kabalcı Yayınevi, İstanbul.
  43. Semazen. (2022). Mevlevi Yemekleri. https://semazen.net/mevlevi-yemekleri/
  44. Sutekin, A. (2019). Hz. Mevlâna ve Mevlevilik felsefesinin batılı sanatçıların eserlerinde konu olarak yer alması (Doctoral dissertation, Necmettin Erbakan University (Turkey)).
  45. Tosun, N. (2004). Tasavvuf Kültüründe Tekke Yemekleri. Tasavvuf: İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, 123-135.
  46. Üstek, M. A. (2019). Piyasadan Temin Edilen Kaya Tuzlarının Mineral İçeriklerinin ICP-Ir ve Sem-Edx Teknikleri ile Tespit Edilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Bingöl, Fen Bilimleri Enstitüsü, Üniversitesi, Bingöl.
  47. Yöndemli, F. (1997). Mevlevîlik’te Semâ Eğitimi, Atatürk Kültür Merkezi Yay., Ankara.