ContactISSN:e-ISSN: 3023-5693
Author Sign-inReviewer Sign-inRegister
TürkçeEnglish
HomeAim and ScopeAboutGuide for AuthorSend ArticleLatest IssueArchiveContact Us

the conrıbutıon of archaeologıcal fındıngs to gastronomy

Sümeyye Türközü,Yılmaz Seçim

  • Sümeyye Türközü: Necmettin Erbakan UNİVERSİTESİ
  • Yılmaz Seçim: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
  •  Year : 2026
  •  Vol : 5
  •  Issue : 1
  •  Page : 62-73
The need for food has always held a significant place throughout human history. To meet this need, humankind has faced harsh living conditions and has had to struggle against nature to overcome them. As humanity transitioned from a period of scavenging, hunting, and gathering to a settled lifestyle with the Neolithic era, dietary habits, cooking techniques, storage methods, and ways of life changed. These changes made significant contributions to the formation of culinary culture. As people became more practical and advanced over time, they systematized culinary culture. Additionally, with the introduction of agricultural activities into their lives, they learned and popularized trade. Thanks to the spread of trade, dietary diversity increased, and by learning the cultures of different cuisines, they integrated them into their own. This demonstrates that culinary culture has a dynamic structure. This study examines the cooking techniques, kitchen tools and utensils, and storage methods of the Paleolithic, Neolithic, Chalcolithic, Early Bronze, and Hittite periods, as well as the contributions these periods have made to gastronomy through archaeological excavations. The culinary structures and dietary habits of the examined periods were compared to assess their similarities and differences. This has revealed the developmental processes and contributed to understanding the transformations that have occurred throughout history. The developments and changes exhibited by these periods have been interpreted through archaeological findings. Grinding stones, ceramic vessels, hearths, and cooking utensils uncovered through archaeological excavations are significant findings that reveal the developmental process of culinary history.
Cite this Article As : Türközü, S., & Seçim, Y. (2026). İlk çağ ve tarih öncesi dönemlerde gastronomi ve arkeoloji ilişkisi. NEUGastro, 5(1), 62-73. https://doi.org/10.54497/neugastro.2026.26

Conflict of interest : The authors declare that they have no conflict of interest.

This article is published under the CC BY-NC 4.0 license.
NeuGastro
2026, Vol5, Issue1
E-ISSN: 3023-5693
Received : , Accepted : , Published Online :

References

  1. Acar, E. (2019). Eskiçağ Anadolu’sunda beslenme (M.Ö. 2. bin yılın sonuna kadar) (Yayın No. 296405) [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=QGhh3Kbm8JDPztcMFziz6g&no=i1gaVfpInCmiIt96CeJzPQ
  2. Akın, G. ve Balıkçı, E. (2018). Anadolu’nun gizemli imparatorluğu Hititlerde beslenme ve mutfak kültürü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 275-284. https://doi.org/10.21325/jotags.2018.254
  3. Albustanlıoğlu, T. (2021). Gastroarkeoloji: Tarihsel serüveni içinde ateşin bulunması ve yemek pişirme. Bilim ve Ütopya, 27(326), 16-19.
  4. Arslantaş, E. ve İnce Karaçeper, E. (2023). Eski Mezopotamya mutfak kültürünün günümüz Diyarbakır mutfağı üzerine etkileri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(2), 1163- 1188. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1238
  5. Ayyıldız, S. ve Şahingöz, S. A. (2019). Arkeolojik olarak elde edilen mutfak ekipmanlarının gastronomik dili; Anadolu Medeniyetler Müzesi araştırması. E. İnanır, O. Köse ve Y. Ulutürk (Ed.), Siyasi, sosyal ve kültürel yönleriyle Türkiye ve Rusya 1 (s. 315-356). Berikan Yayınevi.
  6. Barat, T. ve Akcan, T. (2022, 6-8 Mayıs). Yeni bir kavram önerisi olarak arkeogastronomi ve Anadolu mutfak kültüründen bazı arkeolojik incelemeler [Bildiri sunumu]. GANUD-3 International Conference on Gastronomy, Nutrition and Dietetics, İstanbul Gedik Üniversitesi.
  7. Bostan, H. (2016). Antropoloji, kültür ve güvenlik. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 5 (2), 1-31. https://doi.org/10.28956/gbd.282261
  8. Çakır, A. ve Kaya, B. (2024). Türkiye’de yemek tarihçiliği. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi, 12(24), 58-81. https://doi.org/10.55483/cekmece.1507120
  9. Ertuğrul, E. (2020, Ağustos 14). İngiltere’de Avrupa’nın en eski kemik aletleri bulundu. Arkeofili. https://arkeofili.com/ingilterede-avrupanin-en-eski-kemik-aletleri-bulundu/
  10. Fuller, D. Q. and Gonzalez Carretero, L. (2018). The archaeology of neolithic cooking traditions: Archaeobotanical approaches to baking, boiling and fermenting. Archaeology International 21(1), 109-121. https://doi.org/10.5334/ai-391
  11. Gökbel, F. M. ve Çılgınoğlu, H. (2022). Antik Çağ’da mutfak kültüründe toprak kaplar ve önemi. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 7(12), 55-66.https://doi.org/10.55004/tykhe.1098281
  12. Gölbaş, A. (2016). Türk arkeolojisinin kuramı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(46), 302-316. https://doi.org/10.17719/jisr.20164622598
  13. Kalkan, A. ve Gönül, E. (2019). Deneysel mutfak, kültürel mirasın yaşatılmasında bir araç olabilir mi? Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(64), 1006-1015. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3417
  14. Karaçıl, M. Ş. ve Acar Tek, N. (2013). Dünyada üretilen fermente ürünler: Tarihsel süreç ve sağlık ile ilişkileri. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(2), 163-173.
  15. Kaya, M. (2020). Anadolu kültüründen dünya kültürüne ambarlar. Ege Coğrafya Dergisi, 29(2), 321-344.
  16. Kökmen Seyirci, H. ve Çağ, Ç. (2018). Antikçağda gıdaların korunması. Cedrus, 6, 701-711. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201833
  17. Körsulu, H. (2015). Nagidos Arkaik, Klasik ve Hellenistik dönem mutfak ve pişirim kapları. Gephyra, 12, 141-177. https://doi.org/10.37095/gephyra.194077
  18. Kundakçı, A. (1979). Et teknolojisinde tütsüleme. Gıda, 4(1), 17-24.
  19. Özbal, R., Gerritsen, F. ve Özbal, H. (2012). Barcın Höyük neolitik dönemde yemeklerde ve aşçılıkta yenilikler. Aktüel Arkeoloji Dergisi, 27, 28-31.
  20. Özdemir, B. (2001). Otel işletmelerinde mutfak yönetimi ve her şey dahil (all-inclusive) uygulamasının mutfak yönetimine etkileri üzerine sektörel bir araştırma (Yayın No. 103952) [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=0meVwYMrpZeK5wsCbJlTwA&no=Gf8twSrld3JjwdNJ2-cIkg
  21. Samancı, Ö. (2021). Gastronomi ve yemek tarihi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 32(1), 106-109. https://doi.org/10.17123/atad.948486
  22. Sayiner, G. ve Beyhan, Y. (2023). Geleneksel besin saklama yöntemleri ve yeni teknolojiler. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, 2(1), 79-92.
  23. Sevimli, Y., Tatlı, M. ve Kızıldemir, Ö. (2021). Göbeklitepe’nin gastronomi turizmi bağlamında değerlendirilmesi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 263-286. https://dx.doi.org/10.32572/guntad.908280
  24. Şensoy, F. ve Tiritoğlu, S. (2018). Beslenme arkeolojisi: Günümüz Ankara yemeklerinde geçmişin izleri. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 209-233.
  25. Türkoğlu, Ü. (2019). Deneysel arkeoloji ve kültürel yaşam. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 5(2), 66-74. https://doi.org/10.22252/ijca.622375
  26. Uğraş, Ö. (2020). Arkeolojik veriler ışığında antikçağ’dan günümüze Gaziantep’te yemek kültürü. (Yayın No. 61588)0) [Yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=AFQnoE9Wf6lYuEa-4wvWvA&no=gpUUP0Biqww2nHLxVy3CEg
  27. Uhri, A. (2019). Anadolu mutfak kültürünün kökenleri. H. Yılmaz (Ed.), Gastronomi Tarihi (s. 26-49). Anadolu Üniversitesi.
  28. Uhri, A. (2019). İnsanlığın şafağında beslenme. H. Yılmaz (Ed.), Gastronomi Tarihi (s. 2-25). Anadolu Üniversitesi.
  29. Ünver Alçay, A., Yalçın, S., Bostan, K. ve Dinçel, E. (2015). Orta Asya’dan Anadolu’ya kurutulmuş gıdalar. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 37, 83-93.